امروز ساخت یک بازی دوبعدی با ابزارهایی مثل Unity، Godot یا حتی JavaScript کار چندان عجیبی نیست. اما در اوایل دهه ۱۹۶۰، کامپیوترها نه سیستمعاملهای امروزی را داشتند، نه کارت گرافیک و نه موتور بازیسازی.
با این حال، چند دانشجو در دانشگاه MIT تصمیم گرفتند با یکی از همین کامپیوترهای قدیمی یک بازی بسازند؛ نتیجه، Spacewar! بود؛ یکی از اولین بازیهای ویدیویی ساختهشده برای یک کامپیوتر دیجیتال.
همهچیز از یک کامپیوتر شروع شد
داستان به سال ۱۹۶۱ برمیگردد، زمانی که دانشگاه MIT یک کامپیوتر PDP-1 از شرکت Digital Equipment Corporation دریافت کرد.
این کامپیوتر نسبت به ماشینهای بزرگ آن زمان بسیار تعاملیتر بود و برنامهنویسان میتوانستند مستقیماً با آن کار کنند.
Steve Russell که در MIT فعالیت میکرد، به همراه Martin Graetz و Wayne Wiitanen ایده ساخت یک بازی فضایی را مطرح کردند.
آنها از داستانهای علمیتخیلی، مخصوصاً آثار نویسندهای به نام E. E. "Doc" Smith، الهام گرفته بودند.
یک بازی با دو سفینه فضایی
ایده ساده بود:
دو بازیکن کنترل دو سفینه فضایی را در دست میگرفتند و تلاش میکردند سفینه رقیب را نابود کنند.
اما Spacewar! فقط یک بازی ساده تیراندازی نبود.
سفینهها حرکت میکردند، بازیکن میتوانست آنها را بچرخاند و شلیک کند و حتی جاذبه یک ستاره روی حرکت سفینهها تأثیر میگذاشت.
در نتیجه، کامپیوتر باید دائماً موقعیت سفینهها، حرکت آنها، جاذبه و برخوردها را محاسبه میکرد.
گرافیک بازی چطور ساخته شد؟
اینجا قسمت جالب داستان است.
PDP-1 چیزی شبیه کارت گرافیک امروزی نداشت. تصویر روی یک نمایشگر مخصوص Type 30 نمایش داده میشد و کامپیوتر نقاط مختلف صفحه را کنترل میکرد.
در واقع خبری از تصاویر رنگارنگ و فایلهای PNG نبود؛ سفینهها و ستارهها با رسم نقاط و خطوط روی صفحه ایجاد میشدند.
حتی ستارههای پسزمینه نیز توسط برنامهای که بعدها توسط Peter Samson توسعه داده شد، به شکل دقیقتری شبیه یک آسمان واقعی نمایش داده شدند.
بازی فقط کار یک نفر نبود
Steve Russell اولین نسخه را نوشت، اما داستان همانجا تمام نشد.
در بهار ۱۹۶۲، افراد دیگری مانند Peter Samson، Dan Edwards و Martin Graetz روی بازی کار کردند و امکانات و جزئیات بیشتری به آن اضافه کردند.
در نتیجه Spacewar! به یک پروژه گروهی تبدیل شد و نسخههای مختلف آن در میان برنامهنویسان کامپیوترهای PDP پخش شد.
جالبتر اینکه این بازی بعدها به یکی از برنامههای معروف برای نمایش تواناییهای گرافیکی PDP-1 تبدیل شد.
اما یک بازی حتی قدیمیتر هم وجود دارد!
اگر کمی عقبتر برویم، به سال ۱۹۵۸ میرسیم.
در آن سال William Higinbotham در آزمایشگاه ملی Brookhaven بازیای به نام Tennis for Two ساخت.
این بازی روی یک کامپیوتر آنالوگ و یک اسیلوسکوپ اجرا میشد و دو بازیکن میتوانستند یک توپ را مانند بازی تنیس از روی تور عبور دهند.
بنابراین Tennis for Two از Spacewar! قدیمیتر است، اما چون با یک کامپیوتر آنالوگ ساخته شده بود، معمولاً وقتی درباره نخستین بازیهای کامپیوتری دیجیتال صحبت میکنیم، نام Spacewar! مطرح میشود.
از چند خط و نقطه تا صنعت میلیارددلاری
Spacewar! در مقایسه با بازیهای امروزی بسیار ساده به نظر میرسد؛ اما ایده مهمی را ثابت کرد:
یک کامپیوتر میتواند فقط برای محاسبات علمی استفاده نشود؛ میتواند یک محیط تعاملی برای بازی و سرگرمی هم باشد.
سالها بعد، ایدههای مشابه به بازیهای آرکید، کنسولهای خانگی و در نهایت صنعت عظیم بازیهای ویدیویی امروزی منجر شدند.
و شاید جالب باشد بدانید که نسخه اصلی Spacewar! هنوز هم قابل اجراست؛ موزه تاریخ کامپیوتر نسخهای از کد اصلی سال ۱۹۶۲ را در یک شبیهساز PDP-1 اجرا کرده است.
منبع : Computerhistory - Spacewar
بنیامین خلیفه
نویسنده نیکسنویسنده و تحلیلگر بازی در شبکه بازیهای آنلاین نیکس. انتشار مقالات، بررسیها و گزارشهای فنی بازیسازی.
